Kosteneffectiviteit van Electric Road Systems

Met Electric Road Systems (ERS) kan de batterij van een elektrisch voertuig worden opgeladen tijdens het rijden, bijvoorbeeld via een bovenleiding. Het is dus een vorm van dynamisch laden en kan een alternatief of aanvulling zijn op het stationair laden bij een laadpaal. EVconsult heeft samen met Sweco en Decisio een onderzoek uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om de kosteneffectiviteit te bepalen van Electric Road Systems voor vrachtvervoer. De Tweede Kamer heeft het verdiepende onderzoek 18 mei mogen ontvangen als opvolging van een eerder onderzoek dat is gedaan waaruit bleek dat ERS potentieel interessant is om het Nederlandse wegtransport te verduurzamen.

Doorrekening van scenario’s

Decisio was verantwoordelijk voor de algehele projectleiding van het onderzoek. In dit artikel zoomen we in op het onderdeel dat EVconsult verzorgde in het onderzoek. We zochten uit welke type vrachtwagens met welke rijafstanden interessant kunnen zijn om gebruik te maken van ERS en het stelde de rekenregels voor de Total Cost of Ownership (TCO) op om de kosteneffectiviteit te kunnen bepalen. Sweco heeft in het onderzoek gekeken waar ERS het beste kan worden toegepast op basis van hoge intensiteit van vrachtverkeer op het Nederlandse A-wegennet en maakte op basis daarvan en met de rekenregels van EVconsult een doorrekening voor 3 varianten. Om de kosteneffectiviteit van ERS ten opzichte van vrachtauto’s die laden aan laadpalen (statisch laden) in verschillende scenario’s te bepalen zijn er drie varianten zijn doorgerekend.

• Variant 1: ERS op de A2 tussen Amsterdam en Eindhoven (125 kilometer keer 2 richtingen). Dit is een stuk snelweg met relatief veel vrachtverkeer.
• Variant 2: Een ‘kernnet’ met ERS op de A-wegen waar de vrachtwagenintensiteiten het hoogst zijn (980 kilometer keer twee richtingen).
• Variant 3: Het gehele A-wegennet wordt van ERS voorzien (ongeveer 2500 kilometer keer twee richtingen).

Uit de doorrekening blijkt dat de TCO van vrachtwagens die gebruik maken van ERS, ofwel ‘Overhead catenary Battery Elektrical Vehicles’ (O-BEV) negatief is ten opzichte van de BEV, maar in variant 2 en 3 blijkt de TCO van een O-BEV wel gunstiger te zijn dan de BEV. Staan de seinen dan op groen met deze uitkomst dat ERS is een kosteneffectieve manier is om CO2-uitstoot te reduceren? Nee, niet helemaal… Er zijn tal van andere factoren die meespelen om ERS tot een succes te maken. We noemen er een aantal met korte toelichting:

• Aanlegtijd van ERS: de aanlegtijd is voor de onderzochte varianten 3 tot 7 jaar. In deze tijd gaan de veelbelovende ontwikkelingen voor de BEV voertuigen en laadinfrastructuur gewoon door.
• Gebruik: Na aanleg gaat er een periode overheen voordat ERS optimaal wordt gebruikt. In deze ingroeiperiode zijn de kosten voor de infrastructuur hoog en dat heeft een negatieve impact op de TCO van O-BEV.
• Draagvlak bij vervoerders: Vervoerders kijken niet alleen naar de kosteneffectiviteit, maar ook naar betrouwbaarheid en het aanbod van voertuigen.
• OEM’s: Op dit moment is er nog geen sprake van een goed aanbod van O-BEV terwijl veel grote merken hebben de pijlen gericht op de BEV. Een paar voorbeelden zijn Volvo, Mercedes en DAF. Ook beloofd Tesla met een vrachtwagen te komen met een aanzienlijke actieradius.

Kip-ei-discussie

Om deze vorm van emissievrij vrachtvervoer te doen slagen is het doorbreken van een kip-ei-situatie noodzakelijk volgens EVconsult. Commitment en investeringen zijn nodig van alle partijen: OEM’s, vervoerders, overheid en exploitanten van ERS om het gebruiksvolume op een niveau te trekken dat nodig is om hier een succes van de maken in termen van kosten en CO₂-reductie. En dat wordt een uitdaging zegt Ruud van Sloten van EVconsult: “De dag afstanden die worden gereden door vrachtvervoer liggen voor een groot deel onder 300km. Door de snelle ontwikkelingen zijn deze afstanden binnenkort geen probleem meer voor een BEV. Dit tezamen met de koers die diverse fabrikanten zijn ingeslagen hebben de vervoerders met BEV een aantrekkelijke optie om te kiezen. Dat doet afbreuk aan het gebruiksvolume en dus het succes van ERS.”

Uitkomst duidelijk

ERS kan kosteneffectief zijn, maar is afhankelijk van een behoorlijk aantal factoren. EVconsult is eenduidig en duidelijk. Om uitsluitsel te geven over de slagingskans van ERS voor emissievrij vrachtvervoer is niet alleen de kosteneffectiviteit belangrijk en moet nader onderzoek worden gedaan. Zo moet er…

• in kaart worden gebracht wat het draagvlak is in de logistieke sector;
• zicht komen op investeringsplannen vanuit OEM’s om grootschalig in te zetten op voertuigen die geschikt zijn voor ERS;
• duidelijkheid komen hoe ERS zich deze verhoudt tegen de plannen voor BEV
• nader onderzoek worden gedaan naar de maatschappelijke effecten.
• Internationale samenwerking zijn bij het opzetten van een standaard en connectiviteit