Elektrische trucks zijn geen experiment meer. Serieproductie draait, beleid geeft richting en in Nederland rijden inmiddels ruim vijftienhonderd trucks op stroom. Volgens senior consultant Michiel Aldenkamp staat de sector op een kantelpunt: “Het gaat niet meer om bewijzen dát het kan, maar om de vraag hoe we het grootschalig kunnen laten werken.”

Van bewijslast naar opschaling

Zes jaar geleden draaide alles om technische haalbaarheid en betaalbaarheid. Nu verschuift de aandacht naar schaalbaarheid. “De vraag is niet meer of elektrisch rijden werkt, maar hoe we richting 10 tot 50 procent elektrificatie gaan. Dat vraagt een totaal andere manier van kijken.”

Een belangrijk keerpunt was het EVConsult-onderzoek in 2020 naar de terugsluisregeling van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Deze regeling, die medio 2026 ingaat, is een van de redenen die elektrisch rijden financieel aantrekkelijker maakt doordat extra dieselbelasting wordt teruggesluisd in de sector. “De businesscase verandert hiermee structureel.”

Ook de markt wordt volwassener: grote vastgoedontwikkelaars kloppen aan met vragen over logistieke energievoorzieningen en Original Equipment Manufacturer (OEM’s) krijgen Europese verplichtingen opgelegd om een minimumpercentage elektrische trucks te verkopen. “Missen ze dat, dan volgen zware boetes. Dat zet alles in beweging.”

Netcongestie, ongelijkheid en de vergeten complexiteit

Optimisme is er, maar de barrières zijn groot. Netcongestie staat bovenaan: wie wel een netaansluiting heeft, kan een laadplein exploiteren. Wie geen aansluiting krijgt, is afhankelijk van publieke infrastructuur, of een klantennetwerk. “Dat creëert ongelijkheid in de sector,” zegt Michiel. “Beide groepen opereren onder totaal verschillende voorwaarden.”

Daarnaast onderschatten veel ondernemers de complexiteit van de omslag. Elektrisch rijden is geen één-op-één vervanging van diesel: het vraagt om integratie van energieplanning, logistieke planning en nieuwe contractvormen. “Als je niet weet welke vragen je moet stellen, weet je ook niet waar je moet beginnen.”

Een verschuivend speelveld: overheid, ondernemers en vastgoed

De logistieke transitie draait niet alleen om trucks en laadpalen, benadrukt Michiel, maar ook om de rollen van verschillende partijen. “Lokale en regionale overheden zoeken nog naar hun positie. Veel gemeenten hebben logistiek jarenlang gezien als ‘ondergeschikt’ in laadvisies; nu moeten zij bepalen welke rol zij spelen in zero-emissiezones, corridors en bedrijventerreinen.” EVConsult ondersteunt bij die rolbepaling en vertaalt landelijke kaders naar uitvoerbare lokale keuzes.

Aan ondernemerszijde ontstaat een structurele kloof tussen bedrijven die wel en geen netcapaciteit hebben. “De eersten kunnen laden op eigen terrein en bouwen daarmee concurrentievoordeel op. De tweede groep moet laden bij derden en werkt daardoor met hogere kosten en meer onzekerheid. De bedrijven die het goed aanpakken combineren laden op eigen terrein, bij klanten en onderweg; de rest blijft hangen in het ‘dieseldenken’ en mist de systemische verandering.”

Ook vastgoedontwikkelaars zijn volgens Michiel cruciaal: zij bepalen of laadinfra überhaupt mogelijk is én onder welke voorwaarden. “Huurders willen verduurzamen, ontwikkelaars willen zekerheid. Daardoor ontstaat een spel van afhankelijkheden waarin investeringen, risico’s en eigenaarschap telkens opnieuw moeten worden herijkt. EVConsult adviseert beide kanten en overziet de hele waardeketen, van beleidskaders tot marktlogica.”

Laadinfrastructuur als randvoorwaarde

Laadinfrastructuur blijft een van de grootste uitdagingen. Bedrijven hebben laden nodig op depot, onderweg en bij klanten. “De uitrol kost tijd: de juiste plek, ruimte, vergunningen en vooral een netaansluiting. Dat maakt het in Nederland extra ingewikkeld.”

Technisch staan we niet stil: Combined Charging system (CCS) wordt langzaam aangevuld door het Megawatt Charging System (MCS), protocollen ontwikkelen door, en CPO’s verbeteren de zichtbaarheid en toegankelijkheid van laadlocaties. Maar samenwerking tussen aanbieders blijft achter.

Subsidies zoals SpriLa, SpuLa en AanZET blijven belangrijk, maar vooral Europese financiering biedt stabiliteit: “Die middelen liggen meerjarig vast en zijn minder afhankelijk van wisselende Nederlandse politiek.”

Blik vooruit

Ondanks de uitdagingen blijft Michiel optimistisch. “Elektrisch rijden is technisch superieur aan diesel. De eerste duizend trucks bewijzen dat het kan; de vraag is nu hoe we de stap maken naar grote schaal.”

Voor EVConsult ligt de taak in het verder professionaliseren van markt en overheid: “We willen relevant blijven doordat we snappen hoe het systeem werkt. De komende jaren gaan over durven, doen en opschalen.”

Lees meer over de aanpak van EVConsult met betrekking tot elektrisch laden op bedrijventerreinen.