Nederland beschikt over een van de meest uitgebreide en toegankelijke laadnetwerken van Europa. Tegelijkertijd groeit het besef dat verdere opschaling alleen niet voldoende is. Dat was de centrale boodschap tijdens het RVO-webinar Marktordening publiek toegankelijk laden, georganiseerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) onder de vlag van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL).
In het webinar presenteerden RVO, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en EVConsult de tussenresultaten van het onderzoek naar de marktordening van publiek laden. De inhoudelijke bijdrage van EVConsult richtte zich op fase 2 van het onderzoek: een internationale vergelijking van laadmarkten en lessen uit andere sectoren.
Aanleiding: sterke groei, toenemende complexiteit
Host Pieter van Kerkhof (RVO) schetste bij de opening de context: het aantal publieke laadpunten in Nederland is de afgelopen jaren explosief gegroeid. Daarmee bevestigt Nederland zijn positie als koploper in laadinfrastructuur, een beeld dat EVConsult eerder al beschreef in het artikel Nederland koploper in laadinfrastructuur.
Volgens Pieter Looijestijn, coördinerend beleidsmedewerker laadinfrastructuur bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, is die koppositie juist de reden om nu vooruit te kijken. “Elektrisch rijden is geen niche meer. We bewegen naar een situatie waarin elke rijder een EV-rijder is. Dat vraagt om een markt die niet alleen groot is, maar ook begrijpelijk en toekomstbestendig.”
Resultaten fase 1: solide basis, herkenbare knelpunten
Richard Sturrus (RVO), projectleider van het onderzoek, lichtte de bevindingen uit fase 1 toe. Daaruit blijkt dat de Nederlandse laadmarkt sterk staat dankzij publieke regie via regionale aanbestedingen, een fijnmazig laadnetwerk en een hoge mate van interoperabiliteit door open standaarden.
Tegelijkertijd benoemt het onderzoek hardnekkige knelpunten die door vrijwel alle betrokken partijen worden herkend. Prijstransparantie en onlogische prijsverschillen springen eruit, net als de complexe samenwerking tussen charge point operators (CPO’s) en mobiliteitsdienstverleners (MSP’s). Ook toezicht en handhaving, de opschaling van innovaties en de impact van netcongestie vormen belangrijke aandachtspunten.
EVConsult: geen blauwdruk, wel duidelijke lessen
In fase 2 van het onderzoek bracht EVConsult, onder leiding van directeur Roland Steinmetz, de marktordening in andere Europese landen in kaart. Daarbij werd gekeken naar onder meer Frankrijk, Duitsland, Noorwegen, Portugal en het Verenigd Koninkrijk, evenals naar volwassen sectoren zoals openbaar vervoer, parkeren en telecom.
“Wat we zien is dat er geen ‘gouden oplossing’ bestaat,” aldus Steinmetz. “Andere landen hebben andere keuzes gemaakt, maar lopen tegen opvallend vergelijkbare problemen aan. Prijstransparantie, interoperabiliteit en toezicht spelen overal.”
Volgens Steinmetz is het idee dat het elders eenvoudiger is, een misvatting. “In sommige landen is de markt sterker gefragmenteerd, in andere juist meer verticaal geïntegreerd. Voor de gebruiker leidt dat niet automatisch tot meer duidelijkheid.”
Gebruiker centraal als logische volgende stap
De belangrijkste les uit andere sectoren is volgens EVConsult dat volwassen markten de complexiteit van de keten niet bij de eindgebruiker neerleggen. “Als ik parkeer of met het openbaar vervoer reis, weet ik vooraf wat het kost en hoe ik betaal,” zei Steinmetz. “Die voorspelbaarheid ontbreekt bij publiek laden nog te vaak.”
Hij pleitte daarom voor meer zichtbaarheid van de ‘kale’ laaddienst, een sterkere rol voor betaaldiensten en een uniformere gebruikerservaring. “Dat betekent niet dat alles hetzelfde moet worden, maar wel dat de gebruiker beter begrijpt waarvoor hij betaalt en welke keuzes hij heeft.”
